Szwedzka hybryda z Finlandii czyli Saab 90

Zima się zrobiła jak w Skandynawii (chociaż jak wrzucam ten wpis to jest odwilż XD), więc to w sumie dobra pora na jakiś szwedzki wóz. Zdarzyło mi się omawiać Volvo, więc może czas na wóz nieistniejącego już Saaba – ale oczywiście dziwny model. ( ͡° ͜ʖ ͡°) Także dzisiaj Saab 90, tytułowa hybryda z Finlandii (nie, to nie błąd).

Historia powstania Saaba 90 wiąże się z modelem 99, oraz jego następcą 900. W skrócie, szwedzka marka kończyła produkcję modelu 99, który doczekał się następcy w postaci 900. Poza nimi opracowywano model 9000, bazujący na technice Fiata, a także wytwarzano dość krótko podstawowy model Saab Lancia 600, czyli przemetkowaną Lancia Delta, z przeznaczeniem na ichniejszy rynek.

Fiński Valmet, montujący dotychczas modele 96 i 99, w obliczu utraty kontraktu z Saabem, wpadł na dobry pomysł stworzenia dodatkowego wozu, poprzez połączenie frontu modelu 99 z tyłem 900.

Wedle anegdoty – której prawdziwości nie znalazłem potwierdzenia – na zlecenie Stena Wennlo z Saaba stylista Rony Lutz miał na zdjęcie Saaba 99 nałożyć przyciętą fotografię tyłu nowej 900. Jeden z artykułów źródłowych użył porównania muzycznego – przód Abba, tył Roxette. Dość trafnie ujęte muszę przyznać.

90 z wyglądu jest dosłownie zczepionym tyłem modelu 900 w wersji sedan z przodem 99.

Zabieg ten był w miarę udany, chociaż efekt końcowy przypomina lifting samochodu z kraju demokracji ludowej czyli zmieniamy zderzaki i/lub front/tył ale buda zostaje ta sama.

Finalny efekt wyszedł – no cóż, jak stary saab, czyli dyskusyjnie z wyglądu. Wóz nie do odróżnienia od innych saaaabów dla szweckiego lajkonika. Chociaż nie oszukujmy się, saaby przez długi czas wyglądały jak wozy produkowane w krajach demokracji ludowej XD.

W kwestii mechaniki są dość ogólne informacje. Wóz był napędzany montowanym wzdłużnie stukonnym, gaźnikowym silnikiem R4 2.0 o oznaczeniu B201. Względem motoru z 99, ten w 90 był przystosowany do jazdy na benzynie bezołowiowej oraz LPG, zaś w ’87 zamiast gaźnika Solexa wstawiono Pierburga, mającego lepiej działać na mrozie. Do tej jednostki montowano 4- bądź 5-biegową skrzynię manualną; wedle prospektu, w Norwegii oferowano wyłącznie skrzynię 4-biegową. Z kolei Holandia skrzynię 4 miała na specjalne zamówienie. Saab 90 rozpędzał się do 165 kilometrów na godzinę; przyspieszenie wynosiło około 14 sekund do setki.

Napęd przenoszono na przednią oś. W zawieszeniu z kolei montowano kolumny MacPhersona z przodu oraz sztywną oś z tyłu. W układzie hamulcowym zastosowano tarcze na obu osiach. Montowano ogumienie 165/80 (bądź 175/80) R15.

Saab 90 był oferowany wyłącznie jako dwudrzwiowy sedan. Z określeniem go jako coupe bym polemizował. Pojazd mierzył 4.57 metra długości. 1.69 metra wysokości oraz 1.42 metra wysokości; rozstaw osi wynosił 2456 milimetrów, znaczy zaokrąglając 2.45 metra. Waga 90 wynosiła 1120 kilogramów (całkiem sporo jakby nie patrzeć), zaś ładowność 470 kilogramów. W saabie mogło podróżować pięć osób. Pojemność zbiornika paliwa wynosiła 68 litrów. Bagażnik był też sporawy, miał 617 litrów pojemności.

Na temat wnętrza i wyposażenia jest wiadomo trochę więcej. Deska rozdzielcza czy kierownica pochodziły z modelu 99.

Wóz oprócz pewnego standardu to jest (między innymi) przednich świateł halogenowych, materiałowego wykończenia bagażnika, opcjonalnej skrzyni piątki, szyberdachu, radia, ogrzewanej tylnej szyby czy zapalniczki albo lakierów metalizowanych posiadał pakiet Lumikko przeznaczony na Finlandię.

Oprócz dodatkowych wskaźników na konsoli centralnej, felg z Saaba 900, czy też skórzanej kierownicy, 90 Lumikko miała dodatkowe spoilery i nakładki na nadwozie. Stworzono 10 sztuk tej wersji, dostępnej wyłącznie w białym kolorze.

Podobną do wersji Lumikko była holenderska wersja Dikke 90 – główną różnicą były czarne zderzaki i pakiet aerodynamiczny w kolorze nadwozia.

Saaba 90 produkowano dość krótko, bo w latach 1984-1987, w Finlandii, w fabryce Valmet w miejscowości Uuusikaupuunki. Krótki staż produkcyjny miał być podyktowany zaostrzeniem norm emisji spalin. Uznano że nie opłaca się dostosowywać dwulitrowej jednostki napędowej do tej jakby nie patrzeć wydumki, więc produkcję zakończono.

W międzyczasie, w ’86 roku, na rok modelowy 1987 zrobiono mały lifting, a raczej drobne poprawki. W ramach liftingu zmieniono czy przerobiono między innymi gaźnik (wspomniany Pierburg), przeniesiono oświetlenie wnętrza (z lewej strony na środek) oraz dodano trzy tryby świecenia, zmieniono kształt dźwigienki wycieraczek (zamiast tej z zagięciami, to była prosta), rozbudowano zestaw narzędziowy w bagażniku czy zmieniono konstrukcję lusterka wstecznego.

Do dzisiaj zachowało się trochę tych wozów, co jak na produkcję 25 tysięcy egzemplarzy i sprzedaż w kilku krajach europejskich (znalazłem wzmianki o Finlandii, Norwegii, Wielkiej Brytanii czy Holandii, gdzie w tej ostatniej sprzedano około tysiąca sztuk) robi jakieś ; ) wrażenie. Jedną ze sztuk sprowadzono nawet do Stanów Zjednoczonych.

Żeby być szczerym, Saab 90 nie jest jakoś specjalnie znany, co mnie nie dziwi; bardziej funkcjonuje jako ciekawostka, która mało kogo raczej interesuje – ot, dziwna hybryda z lokalnego rynku. No po prostu dziwny twór, krótko robiony, oferowany na małej ilości rynków, który trafił po latach do Polski.

Jakbym miał dopatrywać się analogii, to najszybciej „90” kojarzy mi się z meksykańską VAM Lermą. Tak sobie myślę że jednak Lerma była ciekawsza…

Źródła: Autoevolution; Saab-90 NL; OldMotors.net; EncyCARpedia; prospekt Saaba 900, 90 i 9000 z 1986 roku Petrolblog.com; Automoli
Zdjęcia: Saab 90 NL, Autoevolution, prospekt Saaba 900/90 i 9000 z 1986 roku, EN Wikipedia